این روزها مدام در کانالهای مختلف تلگرامی میبینیم و میخوانیم پستهایی را که به مخاطبان خود اعلام میکنند در صورت مسدود شدن تلگرام، برای حفظ ارتباط چه باید کرد. آدم یاد داستانهای کتاب مقدس میافتد. گویی قرار است بلایی، طوفانی، عذابی آسمانی نازل شود و همه در حال وصیت کردن هستند. اما آیا بر فرض در صورت به کار گرفتن شدیدترین تمهیدات برای جلوگیری از اتصال ایرانیهای داخل ایران به تلگرام، دنیا به پایان خواهد رسید؟
طی چند سال اخیر، اینترنت در ایران تقریباً در تلگرام و اینستاگرام خلاصه شده است. یک علتش آن است که راه آشنایی بسیاری از افراد با اینترنت و اتصال آنها به شبکه جهانی، از طریق این دو اپلیکیشن بوده است. اما اینترنت بسیار فراتر از این دو جزیرهٔ هرچند بزرگ و پرجمعیت است.
اینترنتِ واقعی را صفحات وب میسازند که تودرتو به هم پیوستهاند و در موتورهای جستوجو هم ثبت (ایندکس) میشوند. دستکم در حال حاضر، هیچیک از این همه پستها در کانالهای تلگرامی و صفحات اینستاگرامی، قابل جستوجو و یافتن در گوگل نیستند. پس آن که میخواهد نقشی از خود در دنیای آنلاین حک کند، به این اپها اکتفا نمیکند و حتماً سایتی برای خویش دستوپا میکند. و حتماً فراهم کردن فهرست ایمیل و ایمیل مارکتینگ را جدی میگیرد.
و آن که میخواهد نقشی از خود در جهان حک کند، به سایت هم ــ که پریدنش به یک باگ در دیتاسنترهای عظیم بند است ــ اکتفا نمیکند و کتاب مینویسد. خیلی از سایتهای امروز با تمام اطلاعاتشان، شاید ۱۰۰ سال دیگر نباشند، اما هنوز ما کتابهایی از هزاران سال پیش را در دسترس داریم؛ و کتابهای چاپی ما هم برای آیندگان خواهند ماند.
در این میانه اما کارکرد شبکههایی مثل تلگرام، چیزهای دیگری است و حتی اگر دسترسی به آن مسدود شود، جامعهٔ خلاق و جستوجوگر ایرانی راهی دیگر خواهد یافت. در این مسیر فقط انرژیای که میتوانست صرف ارزشآفرینی و پولسازی بیشتر و کمک به اقتصاد ایران شود، در جاهای دیگری هرز خواهد رفت. با چنین رویکردی، که همواره هراس و ترس همچون شمشیر داموکلس بالای سر کارآفرین ایرانی پرواز میکند، اقتصاد ایران هرگز مثل اقتصاد کانادا که چه عرض کنم، تصویر کمرنگی از اقتصاد کشورهایی امثال ارمنستان هم نخواهد شد.
در همین زمینه، خواندن این پست زیر از دکتر علیرضا مجیدی را هم پیشنهاد میکنم.
▫️علیاکبر قزوینی