نویسنده: alialice

شما چقدر سخت‌جان هستید؟ آزمون زیر، که بر مبنای جدیدترین تحقیقات علمی دربارهٔ پایداری روانی تهیه شده و انجام آن کمتر از ۵ دقیقه وقت می‌گیرد، به شما نشان می‌دهد که امتیاز سخت‌جانی‌تان چند است. لطفاً یک قلم و کاغذ بردارید و برای انجام آزمون آماده شوید.

لطفاً هر یک از جملات را در جدول زیر بخوانید، و سپس در سمت چپ، گزینه‌ای را انتخاب کنید که بیشتر از همه به شما شبیه است. عدد مربوط به گزینه را یادداشت کنید.

مثلاً بنویسید:

جملهٔ ۱: عدد ۳

و به همین ترتیب، هر ۱۰ جمله را بخوانید و گزینهٔ مربوطه را یادداشت کنید.

لطفاً خیلی به هر جمله فکر نکنید. به جای آن، از خود بپرسید در مقایسه با «اغلب افراد» (نه فقط همکاران، دوستان یا خانوادهٔ خود)، وضعیت شما چطور است.

آماده‌اید؟

پس حالا آزمون را انجام بدهید و بعد، ادامهٔ مطلب را بخوانید.

آزمون تعیین امتیازِ سخت‌جانی

---

آزمون را انجام دادید؟ بسیار عالی است!

حالا، برای محاسبهٔ امتیاز سخت‌جانی خود، همهٔ اعدادی را که در پاسخ به هر جمله یادداشت کرده‌اید، با هم جمع و سپس تقسیم بر ۱۰ کنید.

حداکثر امتیاز شما ۵ (بسیار سخت‌جان)، و حداقل امتیاز ۱ (کاملاً غیر سخت‌جان) خواهد بود. البته به احتمال فراوان، امتیاز شما عددی بین این دو رقم خواهد بود.

لطفاً توجه داشته باشید که امتیاز سخت‌جانی شما، نشان می‌دهد که در این لحظه شما خودتان را چطور می‌بینید و ارزیابی می‌کنید. ممکن است برداشت شما از سخت‌جانی‌تان در این سن و سالی که هستید، با این برداشت زمانی که جوان‌تر بودید، فرق داشته باشد. و اگر این آزمون را باری دیگر، چند ماه یا چند سال دیگر، انجام بدهید، ممکن است امتیاز دیگری به دست آورید.

در واقع، سخت‌جانی یک امر ثابت نیست که آدمی به ارث برده باشد یا در ژن‌هایش ثبت شده باشد و خصیصه‌ای باشد غیرقابل تغییر. سخت‌جانی شما با دانش و تمرین، می‌تواند تغییر کند. (و اگر مایلید در این باره بیشتر بدانید و این مهارت را در خود پرورش دهید و تقویت کنید، پیشنهاد می‌کنم در دورهٔ سخت‌جان‌ها شرکت کنید.)

اما می‌خواهم یک نکتهٔ جالب‌تر را در مورد امتیاز سخت‌جانی به شما بگویم

سخت‌جانی از دو بخش تشکیل شده است:

شوق (علاقه)؛ و پشتکار.

در همین آزمون، می‌توانید بینید که امتیاز شما برای هر یک از این دو بخش چه عددی بوده است.

برای محاسبهٔ امتیاز «شوق»، پاسخ‌هایتان به جمله‌های فرد (یعنی جمله‌های ۱، ۳، ۵، ۷ و ۹) را با هم جمع و سپس تقسیم بر ۵ کنید.

و برای محاسبهٔ امتیاز «پشتکار»، پاسخ‌هایتان به جمله‌های زوج (یعنی جمله‌های ۲، ۴، ۶، ۸ و ۱۰) را با هم جمع و سپس تقسیم بر ۵ کنید.

احتمالاً شگفت‌زده خواهید شد وقتی ببینید که برخلاف تصورتان، «شوق» شما کمتر از «پشتکار»تان است!

احتمالاً شگفت‌زده خواهید شد وقتی ببینید که برخلاف تصورتان، امتیاز شوق شما کمتر از امتیاز پشتکارتان است! (البته برای «همه» این امر صادق نیست، اما طبق نمونه‌های آماری، در اکثریت قریب به اتفاق کسانی که این آزمون را می‌دهند، چنین الگویی قابل مشاهده است.)

امتیاز سخت‌جانی شما چند بود؟

لطفاً امتیاز کلی، نیز امتیاز بخش‌های شوق و پشتکار خود را در بخش دیدگاه‌ها بنویسید. و بنویسید که انجام این آزمون، تصور و برداشتن شما دربارهٔ «سخت‌جانی» را چقدر تغییر داد؟

دوست دارید سخت‌جان‌تر شوید؟

اغلبِ مردم فکر می‌کنند اگر به اهداف خود و به شغل رؤیایی خود و به زندگی دلخواه و و رؤیایی خود نمی‌رسند، علتش این است که به حد کافی استقامت، پایداری، سخت‌کوشی و پشتکار ندارند. در حالی که پارامتر «شوق» را به‌درستی نمی‌شناسند و چون شوق کافی ندارند، پشتکارشان هم به نتیجهٔ دلخواه نمی‌رسد.

در دورهٔ «سخت‌جان‌ها»، این موارد را به تفصیل بررسی خواهیم کرد و با ارائهٔ راهکارهای عملی، کمک می‌کنیم که امتیاز سخت‌جانی شما در عمل بالاتر برود. شما با شوقی افزون‌تر و تلاشی اثربخش‌تر، به سمت تحقق رؤیاهای خود خواهید رفت!

اگر مایلید دربارهٔ دورهٔ «سخت‌جان‌ها» بیشتر بدانید، لطفاً اینجا را کلیک کنید.

▫️علی‌اکبر قزوینی

شب‌‌های هجر را گذراندیم و زنده‌ایم
ما را به سخت‌جانی خود این گمان نبود
ــــ شکیبی اصفهانی

اگر در مصاحبه‌هایی که با برخی از موفق‌ترین افراد روی زمین شده گشت‌و‌گذاری بکنید، یک نکتهٔ مشترک را تقریباً در همۀ آنها خواهید یافت:

آنها هرگز از اهداف بزرگ خود دست نمی‌کشند.

تحقیقات نشان می‌دهند سخت‌جانی، پایمردی یا Grit، بهتر از هر عامل دیگری می‌تواند موفقیت را پیش‌بینی کند. «تواناییِ ادامه دادن مسیر علی‌رغم مشکلات و ناکامی‌ها»، مهم‌تر از ضریب هوشی، ویژگی‌ها، یا سایر عوامل بیرونی ــ نظیر نوع تربیت و چگونگی بار آمدن یا محیط پیرامون شما ــ موجب موفقیت شما خواهد بود.

اما «تسلیم نشدن» واقعاً به چه معناست؟ منظور ازسخت‌جانی یا پایمردی دقیقاً چیست؟ چطور می‌توانید در رویارویی با مشکلاتی که بزرگ‌تر از خود زندگی به نظر می‌رسند، استقامت به خرج بدهید؟ چطور می‌توانید وقتی که در آستانۀ از پا در آمدن هستید و همۀ تلاش‌هایی که تا کنون کرده‌اید بی‌نتیجه مانده‌اند، باز هم به راهتان ادامه دهید؟

و اینجا، یک سؤال مهم پیش می‌آید: آیا اصلاً لازم است به راه خود ادامه دهید؟

آیا اصلاً لازم است به راه خود ادامه دهید؟

اگر در حال انجام کار اشتباهی باشید، پایمردی به هیچ دردی نمی‌خورد. دوست عزیزم محمود پیرحیاتی، نویسندهٔ کتاب فقط آویزان خودت شو، تعریف جالبی از تحول فردی ارائه می‌دهند از این قرار: «ثبات در مسیر درست». یعنی اگر مسیر ما درست نباشد، تلاش و عرق ریختن و ثابت‌قدم بودن، ما را به سرمنزل مقصود نمی‌رساند. به عبارت دیگر، پشتکار و استقامتِ نسنجیده، مانع از رسیدن شما به اهدافتان می‌شود.

ست گادین، نویسندۀ معروف و پرطرفدار، در کتاب خود با عنوان «شیب: فواید شگفت‌آورِ اینکه بدانید چه موقع تسلیم شوید (و چه موقع سماجت کنید)» به این نکته اشاره می‌کند که اگر خیال ندارید تمام سعی خودتان را بکنید، بهتر است اصلاً دست بکشید.

در نتیجه، قبل از آنکه یاد بگیرید چطور به راه خود ادامه بدهید، مهم‌ترین سؤالی که باید از خود بپرسید این است که «آیا اصلاً لازم است ادامه بدهم؟ یا بهتر است دست بکشم؟» اگر می‌خواهید جواب صحیح این سؤال را پیدا کنید، اول لازم است کمی بیشتر در مورد مفهوم «شیب» کند و کاو کنیم.

درک مفهوم شیب

نمودار زیر مفهوم شیب را نشان می‌دهد:

وقتی کاری را شروع می‌کنید ابتدا یک دورۀ کوتاه و خوشایندِ پیشرفت سریع را تجربه می‌کنید: اولین کاهش یکی دو کیلوییِ وزن‌تان را تجربه می‌کنید، اولین فروش خود را انجام می‌دهید، اولین جمله را به یک زبان خارجی می‌گویید، یا با موتورسیکلت خود اولین کیلومتر را طی می‌کنید. (در دورهٔ در جست‌وجوی افسانهٔ شخصی، از این به «بخت تازه‌کارها» یاد می‌کنیم؛ چون جهان هستی می‌خواهد که من و شما رؤیای خودمان را به واقعیت درآوریم و آن را زندگی کنیم. برای همین، نشان می‌دهد که این رؤیا، شدنی است.)

اما بعد از این دورۀ لذت‌بخش اولیه، کار سخت‌تر می‌شود. دیگر چندان به‌سرعت پیشرفت نمی‌کنید، یا حتی بد‌تر، احساس می‌کنید گیر کرده‌اید و نمی‌توانید از موانع بگذرید.

ست گادین در کتاب خود می‌گوید که اگر کاری ارزش انجام دادن داشته باشد، احتمالاً در ضمن این تجربه شیبی وجود خواهد داشت. این شیب، نوعی کمبود یا مضیقه ایجاد می‌کند، و آن هم به نوبۀ خود به یک ارزشِ استثنایی می‌انجامد که فقط عدۀ انگشت‌شماری که بتوانند تاب بیاورند، دارای آن خواهند شد.

به عبارت دیگر، باید نشان بدهیم که شایستهٔ آن موفقیت و گنج هستیم. سعدیِ جان هم که می‌فرماید نابرده رنج، گنج میسّر نمی‌شود، نظر به همین معنا داشته است. هرچند به قول استادم محمود معظمی،‌ اگر واقعاً عاشق کارمان باشم، رنج را نه رنج، که عشق خواهیم دید و خواهیم گفت: ناداشته عشق، گنج میسّر نمی‌شود. و یا به قول مولانای عزیز، با این همه این رنجِ شما، گنج شما باد. در داستان کیمیاگر نوشتهٔ پائولو کوئلیو هم، که دورهٔ در جست‌وجوی افسانهٔ شخصی بر پایهٔ آن شکل گرفت، همین فرایند را می‌بینیم. اینکه چطور سانتیاگوی چوپان رؤیایی را دید، سختی‌هایی را تحمل کرد و با عبور از آنها قوی‌تر شد، و سرانجام گنج خودش را یافت.

در هر حال، خوب است بدانید هرچه بیشتر این شیب یا سربالایی را تحمل کنید و طاقت بیاورید (یک بار دیگر نمودار بالا را ببینید)، به موفقیت نزدیک‌تر خواهید شد. با این همه، اغلبِ افرادی که خود را در این شیب می‌یابند، قبل از آنکه بتوانند از آن عبور کنند، تسلیم می‌شوند.

در بعضی موارد، افراد تصمیم درستی می‌گیرند، به این معنی که وقت و تلاش خود را برای کاری که از اول نباید شروع می‌کردند، هدر نمی‌دهند. اما در موارد دیگر، همۀ پیشرفتی را که تا این مرحله به دست آورده بودند، به باد می‌دهند.

اما چطور می‌توانید تصمیم بگیرید که دست بکشید یا ادامه دهید؟

این یکی از پرسش‌هایی است که در دورهٔ آنلاین «سخت‌جان‌ها» (چگونه بر مشکلاتی که بزرگ‌تر از زندگی به نظر می‌رسند غلبه کنیم و به سمت اهدافمان پیش برویم؟) به آن پاسخ خواهیم داد. توضیحات بیشتر دربارهٔ این دوره را اینجا می‌توانید بخوانید.

▫️علی‌اکبر قزوینی